Giriş
Kumaş alırken herkes tek bir sayıya bakar: kaç metre. Oysa metre, kumaşın sadece uzunluğudur. Genişliği — yani eni — kumaşın kendisi tarafından belirlenir ve sen onu değiştiremezsin.
Bu ayrıntı, "3 metre yeter sanmıştım, yetmedi" hikâyelerinin neredeyse tamamının sebebidir. Çünkü 150 cm eninde 3 metre kumaş 4,5 m², 240 cm eninde 3 metre kumaş ise 7,2 m²'dir. Aynı fiyat etiketine bakıyor olabilirsin ama aldığın kumaş miktarı %60 farklıdır.
Bu rehberde en kavramını, katalogda karşına çıkan enleri ve hangi projede hangisinin doğru olduğunu anlatıyoruz.
Kumaş Eni Nedir?
Kumaş, dokuma tezgâhından uzun bir top hâlinde çıkar. Bu topun genişliği tezgâhın genişliğiyle sabitlenmiştir ve değişmez. İşte bu sabit genişliğe en denir.
- En: Kumaşın sabit genişliği (150 cm, 240 cm gibi). Ürün sayfasında yazar
- Boy (metraj): Topdan sana kesilen uzunluk. Sipariş verirken senin belirlediğin sayı
- Kenar (selvedge): Kumaşın iki yanındaki sık dokunmuş, kaçmayan şerit. Eni burada biter
Yani "2 metre kumaş" demek, aslında "2 metre uzunluğunda, kumaşın kendi eninde bir parça" demektir.
Katalogda Karşına Çıkacak Enler
140 - 150 cm — standart giyimlik en
Dünyada en yaygın giyimlik endir. Bir üst beden kalıbının ön ve arka parçası yan yana rahatça sığar; bu yüzden ekonomiktir.
Örnekler: Krep (150 cm), Jarse Astar (150 cm), Likra Saten ve Anver Saten (150 cm), Kanvas Keten Gabardin (150 cm), Astarlı Kadife (140 cm).
160 cm — bebek ve ince pamuklular
Müslin gibi ince pamuklu kumaşlarda görülür. Bir bebek örtüsünün tek parça çıkması için yeterli genişliktedir.
180 cm — geniş en dekorasyon
Kırlent, minder, masa örtüsü ve perde gibi ev tekstili projelerinde büyük avantaj sağlar. Duck Keten kumaşlarımız bu endedir.
220 - 240 cm — nevresim ve ev tekstili eni
Bu enin varlık sebebi tek bir şeydir: çift kişilik yatak tekstilinin eklemesiz çıkması. Çift kişilik bir nevresim yüzü yaklaşık 200×220 cm'dir; 240 cm ende bu tek parça hâlinde kesilir, 150 cm ende ise ortadan eklemek zorunda kalırsın.
Örnekler: Poplin (Akfil) 240 cm, Pazen 240 cm, Parlak Pamuk Saten 240 cm, Petekli Pamuk Pike 220 cm.
300 cm — perdelik en
Perdenin en büyük derdi yatay ektir; göz hemen fark eder. 300 cm en, perdeyi yan çevirerek kesmene imkân verir: kumaşın eni perdenin boyu olur, böylece hiçbir yerde ek kalmaz. Etuval Monoray Saten bu endedir.
En, Kaç Metre Alacağını Nasıl Değiştirir?
Basit bir örnekle bakalım. 140 cm genişliğinde bir masa örtüsü dikeceksin:
- 150 cm ende: Kumaş tam yetişir, tek parça çıkar. Örtü boyu kadar metre alırsın
- 240 cm ende: Kumaşın eninden iki parça yan yana çıkmaz ama bir örtü + bir runner çıkar. Yani aynı metrede fazladan ürün alırsın
- 120 cm ende: Yetişmez. Ya ek yaparsın ya da iki kat metre alıp yan yana dikersin
Kural şu: parçanın genişliği kumaşın eninden büyükse, metraj bir anda ikiye katlanır. Bu yüzden alışverişe başlamadan önce en büyük parçanın genişliğini ölçmek, metre hesabından bile önemlidir.
Desenli Kumaşta "Rapor Payı"
Desenli kumaşlarda desen belirli aralıklarla tekrar eder; bu tekrar aralığına rapor denir. İki parçanın deseni birbirini tutsun istiyorsan (perde kanatları, nevresim ile yastık, koltuk minderleri), kesim sırasında deseni hizalamak için fazladan kumaş harcarsın.
Pratik yaklaşım: desenli ve hizalanması gereken projelerde hesapladığın metrajın üzerine bir rapor boyu kadar pay eklemek. Büyük ve belirgin desenlerde bu pay daha da artar.
En Sık Yapılan 5 Hata
- Eni okumadan sipariş vermek: 150 cm ende hesaplanmış bir metrajı 240 cm en sanıp fazla, ya da tersini yapıp eksik almak
- Çekme payı bırakmamak: Doğal elyaflı kumaşlar ilk yıkamada çeker. Kesimden önce ön yıkama yapmıyorsan metraja pay eklemelisin — ayrıntısı Ön Yıkama Rehberi yazımızda
- Dikiş payını unutmak: Her kenarda 1-1,5 cm, etek ucunda 3-4 cm pay gerekir; küçük görünür ama dört kenarda toplanır
- Havlı kumaşta yön karıştırmak: Kadife ve pelüş gibi havlı kumaşlarda bütün parçalar aynı yöne bakmalıdır. Ters kesilen parça farklı renkte görünür ve bu metraj demektir
- Sonradan tamamlamayı planlamak: Kumaşın farklı partisi farklı tonda gelebilir. İhtiyacın olan metrenin tamamını tek seferde almak en güvenlisidir
Hesabı Bizim Yapmamızı İster misin?
Metrajı elle hesaplamak istemiyorsan, ölçüleri girip sonucu doğrudan görebileceğin araçlarımız var:
- Kaç Metre Kumaş Gerekir? — Kumaş Hesaplama (perde, nevresim, masa örtüsü, kırlent ve dikiş için 8 ayrı sekme)
- Perde İçin Kaç Metre Kumaş Gerekir?
- Dikiş İçin Kaç Metre Kumaş Gerekir? (elbise, etek, gömlek)
- Hangi Kumaş Ne İçin Kullanılır?
Sıkça Sorulan Sorular
Kumaş eni ile boyu arasındaki fark nedir?
En, kumaşın sabit genişliğidir ve değiştirilemez. Boy ise topdan sana kesilen uzunluktur; sipariş ederken belirlediğin metre budur.
Ürün sayfasında en yazmıyorsa ne yapmalıyım?
Bize sorabilirsin. Kesim öncesi eni öğrenmek, yanlış metraj almaktan çok daha ucuza gelir.
Geniş en her zaman daha mı avantajlı?
Hayır. Büyük parçalarda (nevresim, perde, masa örtüsü) geniş en ek yapmayı önlediği için avantajlıdır. Ama küçük parçalarda — kırlent, çocuk kıyafeti, aksesuar — geniş enin fazlası artık olarak kalır. Projeye göre değişir.
Kumaş eninden daha geniş bir şey dikeceğim, ne yapmalıyım?
İki seçeneğin var: ya iki parçayı yan yana ekleyip birleştirirsin (ek yerini desende veya dikişte gizleyebilirsin), ya da daha geniş enli bir kumaşa geçersin. Perdede ikinci yol neredeyse her zaman daha güzel durur.
Kaç santim fazla almalıyım?
Düz kumaşlarda hesapladığın metrajın üzerine yaklaşık %10 pay bırakmak rahat bir çalışma sağlar. Desenli ve hizalanması gereken kumaşlarda ayrıca bir rapor boyu eklenmelidir.
Doğru Eni Bulmak İçin
Kumaş Kumaş'ta en seçenekleri:
- 140 - 150 cm giyimlik enler: krep, saten, gabardin, astar
- 180 cm dekorasyon eni: duck keten
- 220 - 240 cm ev tekstili eni: poplin, pazen, pamuk saten, pike
- 300 cm perdelik en
- Her ürün sayfasında en bilgisi ve metre ile online satış